เลขเสร็จ

115/2525

เรื่อง

 

                                               บันทึก

               เรื่อง  การมอบอำนาจของอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร

                        ให้ผู้อำนวยการกองปฏิบัติราชการแทน

                                              --------

เนื้อหา

 

          จังหวัดพัทลุงได้มีหนังสือ ที่ พท.25/1666 ลงวันที่ 28 มกราคม 2525

ขอให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาให้ความเห็นในปัญหาการมอบอำนาจของอธิบดี

กรมส่งเสริมการเกษตรให้ผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารงานเกษตรปฏิบัติราชการ

แทน โดยมีข้อเท็จจริงว่า จังหวัดพัทลุงมีข้อสังเกตเกี่ยวกับการลงนามในหนังสือของ

กรมส่งเสริมการเกษตรถึงจังหวัดพัทลุง เรื่อง สัปดาห์ยุวเกษตรกร ซึ่งผู้อำนวยการ

กองพัฒนาการบริหารงานเกษตรลงนามปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร

ว่า น่าจะไม่ชอบด้วยกฎหมายเพราะตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218 ลงวันที่ 29

กันยายน พ.ศ.2515 ข้อ 42 วรรคสี่ กำหนดว่า การมอบอำนาจของอธิบดีให้ผู้อื่นปฏิบัติ

ราชการแทนจะมอบได้แต่รองอธิบดีโดยทำเป็นหนังสือเท่านั้น จะมอบให้ผู้อื่นไม่ได้

เว้นแต่จะมอบอำนาจให้ผู้ว่าราชการจังหวัดปฏิบัติราชการแทนอธิบดีจะต้องได้รับอนุมัติ

จากคณะรัฐมนตรี และทำเป็นคำสั่งและประกาศในราชกิจจานุเบกษา  จังหวัดพัทลุง

จึงได้ทักท้วงไปยังเกษตรจังหวัดพัทลุง เกษตรจังหวัดพัทลุงได้มีหนังสือแจ้งคำทักท้วง

ของผู้ว่าราชการจังหวัดพัทลุงไปยังผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารงานเกษตร 

ผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารงานเกษตรได้มีหนังสือตอบให้เกษตรจังหวัดพัทลุง

ทราบว่า การลงนามปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรดังกล่าวไม่เป็น

การผิดกฎหมายแต่อย่างใด เนื่องจากได้รับมอบอำนาจจากกรมส่งเสริมการเกษตร

ตามคำสั่งกรมส่งเสริมการเกษตร ที่ 1855/2523 เรื่อง อธิบดีมอบอำนาจให้

ผู้อำนวยการกองและเลขานุการกรมปฏิบัติราชการแทน ลงวันที่ 19 พฤศจิกายน 2523 

ซึ่งจังหวัดพัทลุงพิจารณาแล้วเห็นว่า คำสั่งกรมส่งเสริมการเกษตรดังกล่าวไม่ชอบด้วย

กฎหมาย เพราะการที่อธิบดีมอบอำนาจให้ผู้อำนวยการกองปฏิบัติราชการแทน เป็นการ

ขัดกับประกาศของคณะปฏิวัติฉบับดังกล่าวข้างต้น  ดังนั้นเพื่อให้ได้ข้อยุติที่ถูกต้องเพื่อใช้

เป็นหลักในการบริหารราชการแผ่นดินต่อไป จึงขอให้คณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาว่า

 

 

          1. คำสั่งกรมส่งเสริมการเกษตร ที่ 1855/2523 เรื่อง อธิบดี

มอบอำนาจให้ผู้อำนวยการกอง ฯลฯ ชอบด้วยกฎหมาย ตามประกาศของคณะปฏิวัติ

ฉบับที่ 218 ฯ ข้อ 42 วรรคสี่ หรือไม่

          2. ถ้าหากคำสั่งดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย การที่ผู้อำนวยการกอง

ลงนามปฏิบัติราชการแทนอธิบดีเท่าที่ผ่านมา จะมีผลในทางปฏิบัติหรือไม่

          คณะกรรมการกฤษฎีกา (กรรมการร่างกฎหมาย คณะที่ 2) ได้พิจารณา

ปัญหาดังกล่าวโดยได้ฟังคำชี้แจงจากผู้แทนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กรมส่งเสริม

การเกษตร) และผู้แทนกระทรวงมหาดไทย (สำนักงานปลัดกระทรวง) แล้ว มีความเห็น

ดังนี้

          เมื่อพิจารณาประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218 ฯ ข้อ 42 วรรคสี่

ซึ่งกำหนดว่า _"อำนาจในการสั่ง การอนุญาต การอนุมัติหรือการปฏิบัติราชการที่อธิบดี_

_จะพึงปฏิบัติหรือดำเนินการตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หรือคำสั่งใด หรือมติของ_

_คณะรัฐมนตรีในเรื่องใด ถ้ากฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หรือคำสั่งนั้น หรือมติของ_

_คณะรัฐมนตรีในเรื่องนั้น มิได้กำหนดเรื่องการมอบอำนาจไว้เป็นอย่างอื่น อธิบดีจะมอบ_

_อำนาจโดยทำเป็นหนังสือให้รองอธิบดีปฏิบัติราชการแทนก็ได้ แต่ถ้าจะมอบให้ผู้ว่าราชการ_

_จังหวัดปฏิบัติราชการแทนอธิบดี ต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี และให้ทำเป็นคำสั่ง_

_และประกาศในราชกิจจานุเบกษา"_ แล้ว จะเห็นได้ว่า บุคคลที่อธิบดีจะมอบอำนาจเพื่อให้

ปฏิบัติราชการแทนได้นั้นมีเฉพาะผู้ที่ดำรงตำแหน่งรองอธิบดีกับผู้ว่าราชการจังหวัดเท่านั้น

ผู้ดำรงตำแหน่งอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นผู้อำนวยการกอง เลขานุการกรม ฯลฯ หาใช่ผู้ที่

อธิบดีจะมอบอำนาจให้ได้ไม่  ฉะนั้น ตามปัญหาที่หารือว่า คำสั่งกรมส่งเสริมการเกษตร

ที่ 1855/2523 เรื่อง อธิบดีมอบอำนาจให้ผู้อำนวยการกอง ฯลฯ จะชอบด้วยกฎหมาย

ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218 ฯ ข้อ 42 วรรคสี่ หรือไม่นั้น เมื่อได้พิจารณา

คำสั่ง ที่ 1855/2523 เรื่อง อธิบดีมอบอำนาจให้ผู้อำนวยการกอง ฯลฯ แล้ว ปรากฏว่า

อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรมอบให้ผู้อำนวยการกองและเลขานุการกรมปฏิบัติราชการ

แทนในข้อ 1 (ราชการบริหารทั่วไป) ซึ่งระบุต่อไปว่า "1.1 ลงนามในหนังสือราชการ

หรือโทรเลขหรือตอบรับพัสดุ ครุภัณฑ์ หรือเรื่องอื่น ๆ ซึ่งอธิบดีได้สั่งการหรืออนุมัติไว้ใน

เรื่องเดิมแล้ว" นั้น ถึงแม้ว่าตามหนังสือของผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารงานเกษตร

 

 

ที่ กส.1008/ว.334 ลงวันที่ 16 ธันวาคม 2524 ตอบหนังสือจังหวัดพัทลุง อนุมัติ

เงินงบประมาณโครงการสัปดาห์ยุวเกษตรกรไปให้จังหวัดพัทลุงทราบ จะเป็นกรณีที่

อธิบดีได้เคยมีคำสั่งไว้ในเรื่องนี้แล้วก็ตาม แต่เมื่อได้วินิจฉัยว่าการมอบอำนาจของ

อธิบดีมีหลักเกณฑ์จะกระทำได้เฉพาะรองอธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดเท่านั้น  ฉะนั้น

การลงนามในหนังสือราชการของผู้อำนวยการกองพัฒนาการบริหารงานเกษตรฉบับนี้

จึงไม่ถือว่าเป็นการปฏิบัติราชการแทนโดยชอบตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218

ลงวันที่ 29 กันยายน พ.ศ.2515 ข้อ 42 วรรคสี่

            2. สำหรับในข้อที่ถามต่อไปว่า ถ้าหากคำสั่งดังกล่าวไม่ชอบด้วย

กฎหมาย การที่ผู้อำนวยการกอง ฯ ลงนามปฏิบัติราชการแทนอธิบดีเท่าที่ผ่านมา จะมี

ผลในทางปฏิบัติหรือไม่ นั้น  เมื่อวินิจฉัยข้อกฎหมายเป็นเช่นที่กล่าวแล้ว การกระทำ

ดังกล่าวก็ไม่มีผลตามนัยดังกล่าว

 

                                                 (ลงชื่อ)  วัฒนา รัตนวิจิตร

                                                          (นายวัฒนา รัตนวิจิตร)

                                                                รองเลขาธิการ ฯ

                                       รักษาราชการแทน เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา

 

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

       เมษายน 2525

 

                                                                                                  __ไพบูลย์  - คัด/ทาน_