กฎกระทรวง

กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และมาตรการในการควบคุม

สถานประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

พ.ศ. ๒๕๔๕

--------------------

 

                        อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๖ (๑) แห่งพระราชบัญญัติการ

สาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัด

สิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๔๘

และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจ

ตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยคำแนะนำของคณะ

กรรมการสาธารณสุขออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

 

                                                              หมวด ๑

                                                              บททั่วไป

                                                        ------------------

 

                        ข้อ    ในกฎกระทรวงนี้

                        "สถานประกอบกิจการ" หมายความว่า สถานที่ที่ใช้ในการประกอบกิจการที่เป็น

อันตรายต่อสุขภาพตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่ออกตามความในมาตรา ๓๑ แห่งพระราช

บัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕

                        "ผู้ดำเนินกิจการ" หมายความว่า ผู้เป็นเจ้าของ หรือบุคคลที่เรียกชื่ออย่างอื่นซึ่งรับ

ผิดชอบดำเนินการสถานประกอบกิจการนั้น

                        "คนงาน" หมายความว่า ผู้ปฏิบัติงานในสถานประกอบกิจการ

                        "มลพิษทางเสียง" หมายความว่า สภาวะของเสียงอันเกิดจากการประกอบกิจการ

ของสถานประกอบกิจการที่ทำให้มีผลกระทบ หรืออาจมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของสาธารณชน

                        "มลพิษความสั่นสะเทือน" หมายความว่า สภาวะของความสั่นสะเทือนอันเกิดจาก

การประกอบกิจการของสถานประกอบกิจการที่ทำให้มีผลกระทบ หรืออาจมีผลกระทบต่อสุขภาพ

อนามัยของสาธารณชน

                        "มลพิษทางอากาศ" หมายความว่า สภาวะของอากาศอันเกิดจากการประกอบ

กิจการของสถานประกอบกิจการที่ทำให้มีผลกระทบ หรืออาจมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของ

สาธารณชน

                        "มลพิษทางน้ำ" หมายความว่า สภาวะของน้ำทิ้งอันเกิดจากการประกอบกิจการของ

สถานประกอบกิจการที่ทำให้มีผลกระทบ หรืออาจมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของสาธารณชน

 

                        ข้อ    ผู้ดำเนินกิจการในสถานประกอบกิจการประเภทที่ราชการส่วนท้องถิ่นได้ออก

ข้อกำหนดของท้องถิ่นกำหนดให้เป็นกิจการที่ต้องควบคุมและมีผลใช้บังคับในท้องถิ่นนั้นแล้ว ต้อง

ดำเนินการให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้

                        สถานประกอบกิจการที่ตั้งอยู่ในเขตที่กฎหมายว่าด้วยการผังเมือง หรือกฎหมายว่า

ด้วยการควบคุมอาคารมีผลใช้บังคับ หรือสถานประกอบกิจการใดที่เข้าข่ายเป็นโรงงาน หรือมีการ

ประกอบกิจการเกี่ยวกับวัตถุอันตราย จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น และกฎหมายอื่นที่

เกี่ยวข้องด้วย แล้วแต่กรณี

 

                                                                หมวด ๒

                                    สถานที่ตั้ง ลักษณะอาคาร และการสุขาภิบาล

                                                         -------------------

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการต้องตั้งอยู่ห่างจากชุมชน วัด ศาสนสถาน โบราณ

สถาน โรงเรียน สถาบันการศึกษา โรงพยาบาล หรือสถานที่อื่น ๆ ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานและ

กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ในกรณีที่สถานประกอบกิจการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน ให้ราชการส่วน

ท้องถิ่นสามารถกำหนดในข้อกำหนดของท้องถิ่น โดยคำนึงถึงลักษณะและประเภทของการประกอบกิจ

การของสถานประกอบกิจการนั้น ๆ ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนหรือก่อ

เหตุรำคาญด้วย

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการที่มีอาคาร ต้องเป็นอาคารที่มีความมั่นคง แข็งแรง

เหมาะสมที่จะประกอบกิจการที่ขออนุญาตได้ ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารและกฎหมายอื่น

ที่เกี่ยวข้อง

                        บันไดหนีไฟหรือทางออกฉุกเฉินมีลักษณะเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุม

อาคารและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ต้องไม่มีสิ่งกีดขวาง มีแสงสว่างเพียงพอ และมีป้ายหรือ

เครื่องหมายแสดงชัดเจน โดยทางออกฉุกเฉินต้องมีไฟส่องสว่างฉุกเฉินเมื่อระบบไฟฟ้าปกติขัดข้อง

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการที่มีอาคารต้องจัดให้มีระบบการจัดแสงสว่างและการ

ระบายอากาศให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการที่มีอาคารต้องมีห้องน้ำและห้องส้วม ตามแบบและ

จำนวนที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องและมีการดูแลรักษา

ความสะอาดให้อยู่ในสภาพที่ถูกสุขลักษณะเป็นประจำทุกวัน

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการที่คนงานอาจเปรอะเปื้อนจากสารเคมี วัตถุอันตราย

หรือสิ่งอื่นใดอันอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพต้องจัดให้มีที่อาบน้ำฉุกเฉิน ที่ล้างตาฉุกเฉินตามความ

จำเป็นและเหมาะสมกับคุณสมบัติของวัตถุอันตรายและขนาดของการประกอบกิจการตามที่กำหนด

ไว้ในกฎหมายว่าด้วยวัตถุอันตรายและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการต้องมีการเก็บ รวบรวม หรือกำจัดมูลฝอยที่ถูก

สุขลักษณะ ดังนี้

                        (๑)  มีภาชนะบรรจุ หรือภาชนะรองรับที่เหมาะสมและเพียงพอกับปริมาณและ

ประเภทมูลฝอยรวมทั้งมีการทำความสะอาดภาชนะบรรจุ หรือภาชนะรองรับ และบริเวณที่เก็บ

ภาชนะนั้นอยู่เสมอ

                        (๒)  ในกรณีที่มีการกำจัดเอง ต้องได้รับความเห็นชอบจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นและ

ต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามข้อกำหนดของท้องถิ่นนั้น

                        (๓)  กรณีที่มีมูลฝอยที่ปนเปื้อนสารพิษ หรือวัตถุอันตราย หรือสิ่งอื่นใดที่อาจเป็น

อันตรายต่อสุขภาพ หรือมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จะต้องดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

 

                        ข้อ    สถานประกอบกิจการต้องมีการป้องกันและกำจัดแมลงและสัตว์ที่เป็น

พาหนะของโรคติดต่อให้ถูกต้องตามหลักวิชาการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม

 

                        ข้อ  ๑๐  สถานประกอบกิจการที่มีโรงอาหารหรือห้องครัวที่จัดไว้สำหรับการประกอบ

อาหาร การปรุงอาหาร การสะสมอาหารสำหรับคนงาน ต้องมีการดำเนินการให้ถูกต้องตามข้อกำหนด

ของท้องถิ่นนั้น

 

                        ข้อ  ๑๑  สถานประกอบกิจการต้องจัดวางสิ่งของให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ปลอดภัย

เป็นสัดส่วนและต้องรักษาความสะอาดอยู่เสมอ

           

                                                                    หมวด ๓

                                                การอาชีวอนามัย และความปลอดภัย

                                                          ---------------------

 

                        ข้อ  ๑๒  สถานประกอบกิจการต้องมีมาตรการความปลอดภัยในการทำงานและ

ปฏิบัติให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

 

                        ข้อ  ๑๓  สถานประกอบกิจการต้องจัดให้มีการป้องกันเพื่อความปลอดภัย ดังนี้

                        (๑)  มีระบบสัญญาณเตือนเพลิงไหม้และเครื่องดับเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยการ

ควบคุมอาคารและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ จะต้องมีการบันทึกการบำรุงรักษาเครื่องดับเพลิง

อย่างน้อยหกเดือนต่อครั้ง และมีการฝึกอบรมการดับเพลิงเบื้องต้นจากหน่วยงานที่ทางราชการ

กำหนดหรือยอมรับให้แก่คนงานไม่น้อยกว่าร้อยละสี่สิบของจำนวนคนงานในสถานประกอบ

กิจการนั้น

                        (๒)  กรณีที่มีวัตถุอันตราย ต้องมีสถานที่ที่ปลอดภัยสำหรับเก็บรักษาวัตถุอันตราย

หรือสิ่งของที่อาจก่อให้เกิดอันตราย หรืออัคคีภัยได้ง่ายไว้โดยเฉพาะตามกฎหมายว่าด้วยวัตถุ

อันตรายและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

 

                                                                   หมวด ๔

                       การควบคุมของเสีย มลพิษหรือสิ่งใด ๆ ที่เกิดจากการประกอบกิจการ

                                                       ของสถานประกอบกิจการ

                                                       -------------------------

 

                        ข้อ  ๑๔  สถานประกอบกิจการใดที่การประกอบกิจการอาจก่อให้เกิดมลพิษทาง

เสียงหรือความสั่นสะเทือน มลพิษทางอากาศ มลพิษทางน้ำ ของเสียอันตราย หรือมีการใช้สารเ

คมีหรือวัตถุอันตรายจะต้องดำเนินการควบคุมและป้องกันมิให้เกิดผลกระทบจนเป็นเหตุรำคาญ

หรือเป็นอันตรายต่อสุขภาพของคนงานและผู้อยู่อาศัยบริเวณใกล้เคียง

 

                                                                  หมวด ๕

                                                              บทเฉพาะกาล

                                                     ----------------------------

 

                        ข้อ  ๑๕  ในระหว่างที่ยังไม่มีกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานมลพิษด้านต่าง ๆ สำหรับ

กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ให้ราชการส่วนท้องถิ่นนำค่ามาตรฐานด้านมลพิษตามกฎหมายอื่นที่

เกี่ยวข้องมาปรับใช้ตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายนั้น ๆ ทั้งนี้ โดยการออกเป็นข้อกำหนดของท้องถิ่น

 

                        ข้อ  ๑๖  ภายใต้บังคับข้อ ๒ ให้สถานประกอบกิจการที่ตั้งขึ้นก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้

มีผลใช้บังคับ ดำเนินการปรับปรุงแก้ไขให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ ภายในหนึ่งร้อยแปด

สิบวันนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ

 

                                                            ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๕

                                                                           สุดารัตน์  เกยุราพันธุ์

                                                               รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

หมายเหตุ:-  เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่การประกอบกิจการที่เป็นอันตราย

ต่อสุขภาพเป็นกิจการที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตประจำวันของประชาชนในชุมชน และมีผลกระทบต่อ

สุขภาพอนามัยของคนงานและประชาชนที่อยู่ข้างเคียง จึงสมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และ

มาตรการในการควบคุมสถานประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และโดยที่มาตรา ๖ (๑) แห่ง

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญัติให้รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการ

สาธารณสุขมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และมาตรการในการควบคุมหรือกำกับ

ดูแลสำหรับกิจการ หรือการดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ ตามพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงจำเป็นต้องออก

กฎกระทรวงนี้

 

[รก.๒๕๔๕/๘๖ก/๑๙/๕ กันยายน ๒๕๔๕]

 

                                                                                    เพ็ญพร/พิมพ์/แก้ไข

                                                                                         ๑๖/๑๐/๔๕

                                                                                    B+A(c)